Rapid review พฤติกรรมการซื้อสินค้าแบบตื่นตระหนก (Panic buying)

“Panic buying” ไม่ใช่แค่ “ซื้อของ” แต่คือใจที่ “กลัวขาด” คู่มือฉบับนี้ เพื่อเสริมสร้างทักษะการรับมือทางอารมณ์ ลดความกลัวและความไม่แน่นอน ที่จะนำไปสู่พฤติกรรม Panic buying พฤติกรรมการซื้อแบบตื่นตระหนกและการแห่กักตุน คือพฤติกรรมที่ผู้บริโภคทำการซื้อสินค้าในปริมาณที่มากผิดปกติและเกินความจำเป็น ผู้บริโภคเร่งซื้อสินค้าในปริมาณมากผิดปกติ เพื่อเตรียมรับมือกับความไม่แน่นอน ทั้งในช่วงก่อน ระหว่าง และภายหลังเหตุการณ์วิกฤต เกิดจาก 2 ปัจจัยหลัก ได้แก่ ความกลัวและความไม่แน่นอน (Fear & Uncertainty) เมื่อเกิดเหตุการณ์วิกฤต เช่น สงคราม โรคระบาด หรือภัยพิบัติ คนจะรู้สึกว่าควบคุมอะไรไม่ได้ ดังนั้นการซื้อของจำนวนมากจึงเป็นวิธีสร้างความรู้สึกควบคุม

การรับรู้ความเสี่ยง (Risk perception) จะเห็นว่าแม้ในตลาดของจะยังไม่ขาด แต่หากคนคิดว่าของน่าจะขาดในเร็วๆนี้ คนก็จะเริ่มซื้อสินค้าทันที โดยธรรมชาติคนจะตอบสนองต่อการคาดการณ์ มากกว่าความเป็นจริง 3 เปลี่ยน ลด “Panic buying” 1. เปลี่ยนจาก “ต่างคนต่างตุน” เป็น “การเข้าถึงอย่างเป็นธรรม” 2. เปลี่ยนจาก “ความไม่ไว้ใจ” ไปสู่ “ความเชื่อมั่นในระบบ” และ 3. การเปลี่ยนจาก “ตัดสินใจด้วยความกลัว” ไปสู่ “ตัดสินใจอย่างมีเหตุผล”

สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต

Rapid review พฤติกรรมการซื้อสินค้าแบบตื่นตระหนก (Panic buying)

Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

10 หน้า

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข