แม้จะไม่มีอันตรายจริง แต่สมองยังเข้าใจว่า “เรายังไม่ปลอดภัย” พอเจอสิ่งที่คล้ายกับเหตุการณ์เดิม เช่น เสียงหรือภาพ ร่างกายก็จะตอบสนองเหมือนกับกำลังเจอภัยอีกครั้ง

วิธีช่วยตัวเองเบื้องต้น
- หายใจลึก ๆ ช้า ๆ ช่วยให้ร่างกายสงบ
- ค่อย ๆ เผชิญสิ่งที่กลัว ทีละนิด แทนการหลีกเลี่ยง
- เปลี่ยนความคิด จาก “ฉันจะไม่รอด” เป็น “นี่แค่ร่างกายตกใจ เดี๋ยวก็หาย”

สิ่งที่ควรรู้
- ภาวะนี้พบได้บ่อยหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ และไม่แปลว่ามีปัญหาสุขภาพจิตรุนแรง
- สามารถรักษาให้ดีขึ้นได้ ยิ่งได้รับการช่วยเหลือเร็ว ยิ่งฟื้นตัวไว

ขอความช่วยเหลือได้ที่ สายด่วนสุขภาพจิต 1323 และศูนย์เยียวยาจิตใจ 1667 (ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง) กรมสุขภาพจิตพร้อมดูแลคุณทุกสถานการณ์

When the Body Sends False Alarms: Post-Traumatic Panic

Why does it happen?
After a traumatic event like an earthquake or an accident, your body may react with symptoms such as:
- Rapid heartbeat
- Shortness of breath
- Chest tightness
- Intense fear

Even when there’s no real danger, your brain still thinks "I'm not safe yet." When triggered by reminders—like sounds or images—your body reacts as if the danger is happening again.

Ways to Cope
- Breathe deeply and slowly – Helps calm your body.
- Gradually face your fears – Take small steps instead of avoiding them.
- Reframe your thoughts – Shift from "I won’t survive" to "This is just my body’s alarm—it will pass."

What You Should Know
- This is a common reaction after trauma and doesn’t mean you have a severe mental health condition.
- Recovery is possible—the sooner you seek help, the faster you heal.

Where to Get Help
- Mental Health Hotline: 1323
- Psychosocial Support Center: 1667
(24/7 service)
The Department of Mental Health is always here for you
]]> สำนักความรอบรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต]]> https://www.facebook.com/100064689729111/posts/pfbid0gcmmegdq5jMDX5k6LPUDkAMsyTe2okNKZDVB1xqe82XqgUskQGyKV7KhWTX1C1m6l/?mibextid=cr9u03]]> 2025-04-02]]> 2025-04-02]]> JPEG]]> Thai]]> Infographic]]>
เหตุการณ์นี้สะท้อนถึงสิ่งที่นักจิตวิทยาเรียกว่า "Yerkes-Dodson Law" หรือ “กฎความสัมพันธ์ระหว่างความตื่นตัวกับประสิทธิภาพ” ซึ่งอธิบายว่า คนเราจะทำงานหรือรับมือกับสถานการณ์ได้ดีที่สุดเมื่อมีระดับความตื่นตัว หรือ "ความกังวล" อยู่ในระดับ พอเหมาะ ไม่มากเกินไป ไม่น้อยเกินไป

ลองนึกภาพเป็นกราฟรูปโค้งกลับหัว (inverted U) ที่ปลายด้านซ้ายคือความกังวลต่ำมาก ซึ่งคุณอาจเฉื่อยชา ไม่สนใจสัญญาณเตือน ในขณะที่ปลายด้านขวาคือความกังวลสูงเกินไป ซึ่งคุณอาจตื่นตระหนก คิดอะไรไม่ออก และตอบสนองผิดพลาด ส่วนตรงกลางคือจุดที่พอดีที่สุด คือ คุณตื่นตัวพอที่จะรับรู้และตัดสินใจอย่างมีสติ

ในบริบทของภัยพิบัติ เช่น แผ่นดินไหว ความกังวลจึงไม่ใช่เรื่องแย่ หากอยู่ในระดับที่ช่วยให้คุณ เตรียมตัว และ ตอบสนองอย่างเหมาะสม เช่น การรู้ทางหนีไฟ เตรียมชุดฉุกเฉิน หรือฝึกแผนรับมือเบื้องต้นไว้ล่วงหน้า ในทางตรงกันข้าม หากกังวลมากจนคิดแต่เรื่องเลวร้ายที่สุด อาจกลายเป็นภาวะเครียดสะสม โรคเครียดเฉียบพลัน หรือ PTSD ได้

คำแนะนำเบื้องต้น:
1. รู้จักสังเกตตัวเอง หากรู้สึกว่าตื่นกลัวหรือเฉยชาจนเกินไป ควรประเมินว่าอยู่ตรงจุดไหนของโค้ง Yerkes-Dodson Law
2. ฝึกหายใจลึก ๆ เพื่อช่วยควบคุมระดับความกังวลให้อยู่ในระดับที่จัดการได้
3. ตระหนักแต่ไม่ตระหนก การมีแผนสำรองและซ้อมรับมือ ทำให้จิตใจมั่นคงขึ้น
4. หาความรู้จากแหล่งที่เชื่อถือได้ เพื่อไม่ให้ข่าวลือหรือความไม่รู้เพิ่มความเครียดโดยไม่จำเป็น

"ความกังวลไม่ใช่ศัตรู หากเรารู้จักใช้มันให้ถูกจังหวะ มันอาจกลายเป็นพลังที่ช่วยให้เรารับมือกับวิกฤตอย่างมีสติและปลอดภัย"

Reference: Simply Psychology.
Simply Psychology. (n.d.). The Yerkes-Dodson Law of Arousal and Performance. Retrieved March 30, 2025, from https://www.simplypsychology.org/what-is-the-yerkes-dodson-law.html
]]> สำนักความรอบรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต]]> https://www.facebook.com/share/p/165GrxRa2Q/]]> 2025-03-30]]> 2025-03-30]]> JPEG]]> Thai]]> Infographic]]> - คิดคำนึงถึงเหตุการณ์นั้นซ้ำๆ ทั้งตอนตื่นและหลับ
- อารมณ์การรับรู้เปลี่ยนแปลงไปในทางลบ เช่น หม่นหมอง เมินเฉย
- มีอาการตื่นตระหนกมากกว่าปกติ
- พยายามหลีกเลี่ยงสถานที่ที่คล้ายหรือสัมพันธ์กับเหตุการณ์

หากมีอาการเหล่านี้ควรรีบปรึกษา แพทย์ผู้เชี่ยวชาญหรือ สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง]]> สำนักความรอบรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต]]> https://www.facebook.com/share/p/1A3vAKtqCa/?mibextid=WC7FNe]]> 2025-03-30]]> 2025-03-30]]> JPEG]]> Thai]]> Infographic]]> - นัดหมายกับคนในครอบครัวหรือสมาชิกในครอบครัวถึงจุดรวมพล
- ฝึกการควบคุมสติและไม่ตื่นตระหนก เพื่อตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผลในภาวะฉุกเฉิน
- ติดตามข่าวสารอย่างต่อเนื่องและเตรียมรับมือกับ after shock ที่อาจเกิดขึ้น
- เตรียมถุงยังชีพฉุกเฉินที่มีของใช้จำเป็น ]]> สำนักความรอบรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต]]> https://www.facebook.com/100064689729111/posts/pfbid02Ynti4zrp9fNkveWcY9bZn7rEk5SKtQhXrqmdCe8PEfaLo2CzbWzZpyMrhJ3eBGFgl/?mibextid=cr9u03]]> 2025-03-28]]> 2025-03-28]]> JPEG]]> Thai]]> Infographic]]>
The Department of Mental Health advises staying mindful and not panicking when dealing with earthquakes.

Be Alert, Not Alarmed!
Stay aware, do not panic—prepare your mind for an earthquake situation.]]> สำนักความรอบรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต]]> https://www.facebook.com/100064689729111/posts/pfbid02KP6cJMzpTkeexZS8CppQbkMooxQWN5DQafycxFBHue3vCgKSYBKtDebfw1mmxMyQl/?mibextid=cr9u03]]> 2025-03-28]]> 2025-03-28]]> JPEG]]> Thai]]> Infographic]]> โรคอารมณ์สองขั่ว -- ไทย]]> อัตราป่วยรายใหม่ต่อแสนประชากรที่มีภาวะเมเนียและโรคอารมณ์สองขั้วในคนไทย อายุ 15 ปีขึ้นไป ปี พ.ศ. 2566 – 2567 ภาพรวมและทุกเขตสุขภาพ “ลดลง”
ร้อยละความชุกในประชากรที่มีภาวะเมเนียและโรคอารมณ์สองขั้วในคนไทย อายุ 15 ปีขึ้นไป ปี พ.ศ. 2566 – 2567 ภาพรวมปี พ.ศ. 2566 – 2567 ภาพรวมและทุกเขตสุขภาพ “สูงขึ้น
ทุกเขตสุขภาพมีอัตราป่วยรายใหม่ลดลง แต่มีร้อยละความชุกสูงขึ้น
จังหวัดภูเก็ต มีอัตราป่วยรายใหม่สูงสุดเป็นอันดับแรกในปี พ.ศ. 2566 แต่ลดลงในปี พ.ศ. 2567 และมีร้อยละความชุกในประชากรเพิ่มขึ้น และสูงสุดเป็นอันดับแรก ทั้ง 2 ปี พ.ศ.
จำนวนผู้ป่วยใหม่จำแนกรายเดือน ลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยทั้งสองปี พ.ศ. สูงสุดในเดือนมกราคม
โรคไบโพลาร์เป็นความผิดปกติทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้กับคนทั่วไป โดยตนเองและคนรอบตัวอาจไม่ทันสังเกตทำให้ได้รับการรักษาช้าเกินไป มีอารมณ์ซึมเศร้า (major depressive episode) สลับกับอารมณ์ดีมากกว่าปกติหรือพลุ่งพล่าน (mania หรือ hypomania) โรคนี้รักษาหายได้เมื่อรักษาด้วยยาอย่างต่อเนื่องร่วมกับจิตบำบัด ซึ่งทำให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ปกติในสังคมและทำงานได้ โดยต้องการความเข้าใจและกำลังใจจากครอบครัวและสังคม
]]> วรวรรณ จุฑา ]]> ธนพร จิตรจำนงค์]]> https://drive.google.com/file/d/16JynYLTDmWTFe9rEt0L7TdpkpurhPrMM/view?usp=sharing]]> 2025-02-19]]> กรมสุขภาพจิต]]> PDF]]> ไทย]]> Infographic]]> เด็ก -- ไทย]]>
อัตราป่วยรายใหม่ต่อแสนประชากรและความชุกในประชากรของเด็กไทยอายุ 6-17 ปี ที่มีภาวะบกพร่องทางสติปัญญา ปี พ.ศ. 2566 – 2567 ภาพรวม “สูงขึ้น” โดยเขตสุขภาพที่ 2 “สูงสุด ทั้ง 2 ปี พ.ศ.”
เขตสุขภาพที่ 1, 7 และ 12 มีอัตราป่วยรายใหม่สูงขึ้น
ทุกเขตสุขภาพมีร้อยละความชุกสูงขึ้น
จังหวัดเพชรบูรณ์ มีอัตราป่วยรายใหม่สูงสุดเป็นอันดับแรกในปี พ.ศ. 2566 แต่ลดลงใน ปี พ.ศ. 2567
จังหวัดน่าน มีอัตราป่วยรายใหม่สูงขึ้นและสูงสุดเป็นอันดับแรกใน ปี พ.ศ. 2567
จังหวัดลำปาง มีร้อยละความชุกในประชากรสูงสุดเป็นอันดับแรก ทั้ง 2 ปี พ.ศ.

จำนวนผู้ป่วยใหม่จำแนกรายเดือน ขึ้นๆ ลงๆ ใกล้เคียงกัน ปี พ.ศ. 2566 สูงสุด ในเดือนมิถุนายน และปี พ.ศ. 2567 สูงสุดในเดือนตุลาคม

ภาวะความบกพร่องทางสติปัญญา เป็นภาวะที่บุคคลมีพัฒนาการด้านร่างกาย สังคม อารมณ์ ภาษาและสติปัญญาล่าช้ากว่าบุคคลทั่วไป ทำให้มีข้อจำกัดในการเรียนรู้ การแก้ปัญหา และการปรับตัวในชีวิตประจำวัน ทั้งนี้ ไม่ใช่โรคที่หายได้ แต่สามารถพัฒนาและเรียนรู้ได้ การรักษาเน้นการฟื้นฟูสมรรถภาพของสมองและร่างกาย เพื่อให้ดำเนินชีวิตในสังคมได้มากที่สุด ช่วยเหลือตัวเองได้ ไม่เป็นภาระแก่ครอบครัวและสังคมมากเกินไป และประกอบอาชีพได้ ]]> วรวรรณ จุฑา ]]> ธนพร จิตรจำนงค์]]> https://drive.google.com/file/d/1WsSkQt7Jg9RqyzAXIVoryayVF3YtKyMF/view?usp=sharing]]> 2025-02-13]]> PDF]]> ไทย]]> Infographic]]> ความรุนแรง]]> อัตรารับบริการต่อแสนประชากร ชาย สูงกว่า หญิง ถึง 1.5 เท่า
กลุ่มอายุ 15-19 ปี มีอัตรารับบริการสูงสุด (80.69 ต่อแสนประชากร)
เขตสุขภาพที่ 11 มีอัตรารับบริการสูงสุด (64.84 ต่อแสนประชากร)
5 จังหวัดที่มีอัตรารับบริการสูงสุด ได้แก่ ภูเก็ต นครศรีธรรมราช ระยอง ประจวบคีรีขันธ์ และชลบุรี
CARDIFF Model เป็นนวัตกรรมที่มี 4 ขั้นตอนเพื่อป้องกันความรุนแรงในครอบครัวและชุมชน เมื่อนำมาใช้เป็นแนวทางลดปัญหาความรุนแรงโดยใช้ข้อมูลถูกทำร้ายจากระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) ได้ดังนี้
1. Data collection OPD, IPD, ER หน่วยบริการสาธารณสุขทุกระดับ บันทึกข้อมูลส่วนบุคคลและการบาดเจ็บเข้าระบบ HDC ผ่านคราวน์จังหวัดและกระทรวง
2. Data sharing ทุกหน่วยงานทั้งใน-นอกกระทรวงสาธารณสุขเข้าถึงข้อมูลระดับจังหวัด-เขตสุขภาพ-ประเทศ เข้าถึงได้ real-time ผ่าน HDC dashboard
3. Data combined รายงานข้อมูลกลุ่มเสี่ยงและพื้นที่เสี่ยง กรมสุขภาพจิต ระดับจังหวัด-เขตสุขภาพ-ประเทศ / สสจ. ระดับตำบล-อำเภอ-จังหวัด
4. Data translated into practical prevention นำข้อมูลกลุ่มเสี่ยงและพื้นที่เสี่ยง ระดับตำบล-อำเภอ-จังหวัด-เขตสุขภาพ-ประเทศ เพื่อวางมาตรการควบคุมป้องกันเพื่อลดปัญหาความรุนแรง
ความรุนแรง "ถูกทำร้าย" เช่น ถูกทำร้ายทางร่างกาย จิตใจ ทางเพศ และถูกทอดทิ้ง เป็นปัญหาที่ไม่ควรถูกมองข้าม ปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อร่างกาย จิตใจ และสังคมของผู้ถูกทำร้ายและครอบครัว กรมสุขภาพจิตพร้อมดูแลจิตใจทุกราย สามารถโทรปรึกษาที่ 1323 ได้ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง หรือโรงพยาบาลสังกัดกรมสุขภาพจิต ]]> วรวรรณ จุฑา ]]> กมลลักษณ์ มากคล้าย ]]> https://drive.google.com/drive/folders/1inQhkqTn0frx8yRvswgZzsdObTgdTaVN?usp=sharing]]> 2025-02-10]]> PDF]]> ไทย]]> Infographic]]>